14.1 C
Athens
Τρίτη, 5 Μαρτίου, 2024
spot_img
ΑρχικήΠΡΩΤΗΣΕΛΙΔΑΤατόι: Από την αρχαία Δεκέλεια στον αλβανοβλάχο φύλαρχο Τατόη και στη σημερινή...

Τατόι: Από την αρχαία Δεκέλεια στον αλβανοβλάχο φύλαρχο Τατόη και στη σημερινή του μορφή

Σαράντα δύο χιλιάδες περίπου στρέμματα σπάνιας φυσικής ομορφιάς, κτίρια εγκαταλελειμμένα μεν αλλά γεμάτα από ένα κομμάτι της ελληνικής ιστορίας, χιλιάδες πολυτελή αντικείμενα σφραγισμένα σε κοντεϊνερς και άλλα τόσα άγνωστα -χωρίς καν απογραφή- στους στάβλους με τις άμαξες, όλα ανυπολόγιστης αξίας.

Το ΑΠΕ-ΜΠΕ δίνει στη δημοσιότητα ένα video -ντοκουμέντο για την κατάσταση των πρώην βασιλικών ανακτόρων στο Τατόι.

Ξεναγός του Πρακτορείου ο Πρόεδρος των «Φίλων του κτήματος Τατοΐου κ. Βασίλης Κουτσαβλής, ο οποίος θεωρεί ότι «υπάρχει σχέδιο, υπάρχουν χρήματα που δεν έχουν απορροφηθεί από κοινοτικές χρηματοδοτήσεις συνεπώς είναι μια καλή αρχή που μπορεί να ξεπεράσει την γραφειοκρατία και επιτέλους να αρχίσει το Τατόι να αποτελεί μεγάλη πηγή εσόδων».

Την σκηνοθεσία και το σενάριο του τηλεοπτικού αφιερώματος υπογράφει ο δημοσιογράφος Γιώργος Κουβαράς, Kάμερα ο Φειδίας Κωνσταντόπουλος και drone ο Ανδρέας Τσακναρίδης

Λίγη ιστορία

Στην σημερινή τοποθεσία των ανακτόρων πιστεύεται ότι βρισκόταν η Αρχαία Δεκέλεια, δήμος των Μεσογείων της αρχαίας Αθήνας ενώ αρκετούς αιώνες αργότερα, επί Τουρκοκρατίας, το Τατόι υπήρξε οθωμανικό τσιφλίκι μαζί με τα γειτονικά του Μαχούνια και Λιόπεσι. Το τοπωνύμιο προέρχεται από το όνομα του αλβανοβλάχου φύλαρχου Τατόη.
Μετεπαναστατικά τα τσιφλίκια αγοράστηκαν από τον Φαναριώτη ευγενή Αλέξανδρο Καντακουζηνό, για να καταλήξει, τελικώς, στον σύζυγο της θυγατέρας του, Ελπίδας, Σκαρλάτο Σούτσο.

 

 

 

Το 1871, ύστερα από παρότρυνση του Ερνέστου Τσίλλερ, ο Βασιλιάς Γεώργιος Α΄ αγόρασε το κτήμα, συνολικής έκτασης 20.000 στρεμμάτων, από την οικογένεια Σούτσου αντί τριακοσίων χιλιάδων (300.000) δραχμών.
Ο Τσίλλερ σχεδίασε ένα απλό διώροφο σπίτι ελληνοελβετικού ρυθμού, με δίρρικτη στέγη, το οποίο παραδόξως προοριζόταν όχι ως ανάκτορο αλλά ως βασιλικός ξενώνας, χρήση για την οποία ουδέποτε διατέθηκε. Το πρώτο αυτό κτήριο περατώθηκε το 1874 και χρησίμευσε ως η πρώτη εξοχική κατοικία της βασιλικής οικογένειας. Οι αυξανόμενες, όμως, ανάγκες της βασιλικής οικογένειας με την έλευση νέων μελών ανάγκασαν τον Γεώργιο Α΄ να ανεγείρει μια νέα εξοχική κατοικία αγγλικού τύπου. Γι’ αυτό τον λόγο επιλέχθηκε ο αρχιτέκτονας Σάββας Μπούκης, ο οποίος και εστάλη στη Ρωσία προκειμένου να αποτυπώσει μια αγροικία αγγλικού τύπου στο συγκρότημα ανακτόρων του «Πέτερχοφ» που ανήκε στον τσάρο Αλέξανδρο Β΄, θείο της βασίλισσας Όλγας. Έτσι το 1884 άρχισε η κατασκευή του νέου ανακτόρου, συνολικού εμβαδού 1.100 τ.μ.

Στα τέλη του 19ου αιώνα κατασκευάστηκε μια σειρά κτισμάτων που θυμίζουν αγροτικούς οικισμούς της δυτικής Ευρώπης. Παράλληλα κατασκευάστηκε μια σειρά βοηθητικών κτιρίων όπως το σχολείο των βασιλοπαίδων, το διευθυντήριο, το ξενοδοχείο, η οικία Στουρμ, η κατοικία του δασκάλου Λύντερς κ.ά.

Κατοικία

 

Τατόι: Από την αρχαία Δεκέλεια στον αλβανοβλάχο φύλαρχο Τατόη και στη σημερινή του μορφή
Τατόι: Από την αρχαία Δεκέλεια στον αλβανοβλάχο φύλαρχο Τατόη και στη σημερινή του μορφή

Το νέο σπίτι πρωτοκατοικήθηκε από τον βασιλέα Γεώργιο το 1889. Μέχρι το τέλος του 19ου αιώνα. το Τατόι είχε αποκτήσει δύο ναούς – Προφήτη Ηλία (1873) και Αναστάσεως (1899) – ένα υπασπιστήριο, μερικές οικίες για αυλικούς υπηρεσίας, ένα τηλεγραφείο, την κατοικία του διευθυντή, τρία συγκροτήματα εργατόσπιτων, ένα οινοποιείο, ένα βουτυροκομείο, τρεις στάβλους, αποθήκες, εργαστήρια και καταλύματα για τη Φρουρά. Ο παλιός ανεμόμυλος μετατράπηκε σε πύργο, μέσα στον οποίο διαρρυθμίστηκε ένα αρχαιολογικό μουσείο με τα ευρήματα των μικροανασκαφών στην περιοχή.

Το Τατόι είχε επίσης αποκτήσει 400 χιλιόμετρα οδικού δικτύου/αλεών, γέφυρες, άρτιο σύστημα υδροδότησης και πυρασφάλειας, καθώς και δύο μικρές τεχνητές λίμνες, τη Χήνα και την Κιθάρα. Δεδομένου ότι το διέσχιζε ο δημόσιος δρόμος της Χαλκίδας, το κτήμα είχε το χάνι του για τους περαστικούς. Απέκτησε επίσης ένα ξενοδοχείο, το «Τατόιον», που διαφημιζόταν στους ευρωπαϊκούς τουριστικούς οδηγούς της εποχής. Στα 1880, ο λόφος του Παλαιοκάστρου δεχτηκε το πρώτο του μνήμα (της Πριγκίπισσας Όλγας, που πέθανε σε ηλικία έξι μηνών), τριάντα τρία χρόνια προτού ενταφιασθεί εκεί, σε τάφο απέριττο, ο Γεώργιος Α΄.

Οι πολλές πυρκαγιές

Η μεγάλη πυρκαγιά του 1916 σηματοδότησε το τέλος της χρυσής εποχής, καθώς κάηκε το μεγαλύτερο μέρος του δάσους, κάηκαν κατά εκατοντάδες τα ελάφια που ο Γεώργιος είχε εισαγάγει από την Ουγγαρία, οι ανακτορικοί στάβλοι, ο ναός του Προφήτη Ηλία, το μουσείο, καθώς και το παλιό ανάκτορο.

Τατόι: Από την αρχαία Δεκέλεια στον αλβανοβλάχο φύλαρχο Τατόη και στη σημερινή του μορφή

Η ταραχώδης από πολιτικής άποψης περίοδος που ακολούθησε δεν επέτρεπε την άμεση ανασυγκρότηση. Ωστόσο, η τελευταία πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της περιόδου της Α΄ Αβασίλευτης Δημοκρατίας, χάρη στη φροντίδα όλων των διαδοχικών κυβερνήσεων, καθώς και, επίσης, στην επίβλεψη και την ικανότητα του νέου διευθυντή, Βασιλείου Δρούβα (1925-1961). Κατά την περίοδο, περίπου, προς το 1930, ανεγέρθηκε το συγκρότημα κατοικιών και εργαστηρίων, γνωστό ως «μάνδρα», όπως, επίσης, και ο σταθμός χωροφυλακής. Η παλινόρθωση της μοναρχίας οδήγησε μεν στην προσθήκη στο κτήμα του κομψού διευθυντηρίου, του μαυσωλείου, καθώς και των διάσπαρτων πέτρινων φυλακίων της Φρουράς, ωστόσο, επέφερε ραγδαίες τροποποιήσεις την ίδια την έπαυλη, κατά τη διάρκεια μεγάλων επισκευαστικών εργασιών, οι οποίες έλαβαν χώρα μεταξύ του 1937 και του 1939.

Ακολούθησε η περίοδος της κατοχής από τις δυνάμεις του Άξονα, κατά τη διάρκεια της οποίας ο Δρούβας βρέθηκε σε δεινή θέση, καθώς όφειλε να διατηρήσεις τις ισορροπίες μεταξύ των κατοχικών δυνάμεων και του αντάρτικου της Πάρνηθας με απώτερο σκοπό την διάσωση του κτήματος. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 1944, η πίεση του «βουνού» αυξήθηκε, ενώ κατά τους φθινοπωρινούς μήνες του ίδιου έτους, οι λεηλασίες πλήθυναν, με τελική κατάληξη μία κατάσταση πλήρους αναρχίας. Κατά την περίοδο των Δεκεμβριανών, το κτήμα, καθώς και η έπαυλη, διαλύθηκαν πλήρως, ενώ η μικρή κοινωνία που το αποτελούσε άρχισε να μετρά τους πρώτους νεκρούς της, στο γενικότερο χρονικό πλαίσιο του Εμφυλίου Πολέμου, ο οποίος βρισκόταν στις απαρχές του. Κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου, πιο συγκεκριμένα κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 1945, το κτήμα κάηκε εκ νέου, γεγονός το οποίο, πιθανότατα, οφειλόταν σε βαθύτερα πολιτικά κίνητρα.

Ως αποτέλεσμα, το 1946, το κτήμα του Τατοΐου Τατόι υποχρεώθηκε σε πλήρη επανεκκίνηση εκ του μηδενός. Με απώτερο σκοπό την αντιστάθμιση της απώλειας εσόδων, η οποία και προήλθε από την καταστροφή του δάσους, ο Δρούβας έδωσε έμφαση στην παραγωγή κρασιού, καθώς και γαλακτοκομικών προϊόντων. Το 1952, ανεγέρθηκε το κομψής αρχιτεκτονικής νέο βουστάσιο, τα προϊόντα του οποίου, όπως, συνολικά, τα προϊόντα του κτήματος, διατίθονταν προς πώληση σε ξενοδοχεία, νοσοκομεία, ιδρύματα, καθώς και στρατόπεδα. Αρχιτέκτονες του κτήματος κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης περιόδου ήταν οι Κ. Γκίνης και Αλ. Μπαλτατζής.

Με σημείο εκκίνησης τα τέλη του 1948, η βασιλική οικογένεια εγκαταστάθηκε σε μόνιμη βάση στην έπαυλη, παραμένοντας εντός αυτής έως πρωινό της 13ης Δεκεμβρίου 1967, ημέρας του Αντικινήματος κατά της Χούντας.

Άπειρες ήσαν οι επίσημες ή ανεπίσημες συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν εκεί και οι οποίες επηρέασαν την πορεία των εθνικών και πολιτικών πραγμάτων. Ιδιαίτερης σημασίας ήσαν οι διαβουλεύσεις του θέρους του 1915, καθώς και οι συσκέψεις εν όψει της γερμανικής επιθέσεως τον χειμώνα του 1941 ή λόγω της κατάρρευσης του μετώπου τον επόμενο τραγικό Απρίλιο. Τρεις κυβερνήσεις ορκίσθηκαν στο Τατόι: του Ελευθερίου Βενιζέλου, τον Αύγουστο του 1915, του Δημητρίου Ράλλη, τον Νοέμβριο του 1920, και του Γεωργίου Παπανδρέου, τον Φεβρουάριο του 1964.

Στην πυρκαγιά που ξέσπασε στις αρχές Αυγούστου 2021 κάηκε μεγάλο τμήμα του δάσους του κτήματος. Επίσης από τη φωτιά καταστράφηκαν το κτίριο προσωπικού, η οικία φροντιστή, το κτίριο τηλεπικοινωνιών (τηλεγραφείο), το δασονομείο και το κτίριο του Διευθυντηρίου. Επίσης, από τη φωτιά κάηκαν δύο κοντέινερ στα οποία φυλάσσονταν αντικείμενα του παλατιού.

Στο βασιλικό κοιμητήριο έχουν ενταφιασθεί:

 

Τατόι: Από την αρχαία Δεκέλεια στον αλβανοβλάχο φύλαρχο Τατόη και στη σημερινή του μορφή
Τατόι: Από την αρχαία Δεκέλεια στον αλβανοβλάχο φύλαρχο Τατόη και στη σημερινή του μορφή

Βασιλιάς Γεώργιος Α΄ των Ελλήνων, Βασίλισσα Όλγα των Ελλήνων, Μεγάλη Δούκισσα Όλγα Κωνσταντίνοβνα της Ρωσίας, σύζυγος του Γεωργίου Α΄, Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄ των Ελλήνων , γιος του Γεωργίου Α΄, Βασίλισσα Σοφία των Ελλήνων, Πριγκίπισσα Σοφία της Πρωσίας, σύζυγος του Κωνσταντίνου Α΄, Βασιλιάς Γεώργιος Β΄ των Ελλήνων, γιος του Κωνσταντίνου Α΄, Βασιλιάς Αλέξανδρος Α΄ των Ελλήνων , γιος του Κωνσταντίνου Α΄, Ασπασία Μάνου, σύζυγος του Αλέξανδρου Α΄, Βασίλισσα Αλεξάνδρα της Γιουγκοσλαβίας, Πριγκίπισσα Αλεξάνδρα της Ελλάδας, κόρη του Αλέξανδρου Α΄ και σύζυγος του Πέτρου Β΄ της Γιουγκοσλαβίας. Έγινε μετακομιδή των οστών πρόσφατα στη Γιουγκοσλαβία.
Βασιλιάς Παύλος Α΄ των Ελλήνων, γιος του Κωνσταντίνου Α΄, Βασίλισσα Φρειδερίκη των Ελλήνων, Πριγκίπισσα Φρειδερίκη του Αννοβέρου, σύζυγος του Παύλου Α΄, Πριγκίπισσα Αικατερίνη της Ελλάδας, Λαίδη Μπράντραμ, κόρη του Κωνσταντίνου Α΄, Πρίγκιπας Γεώργιος της Ελλάδας , γιος του Γεωργίου Α΄ , Πριγκίπισσα Μαρία Βοναπάρτη, σύζυγος του Πρίγκιπα Γεωργίου, Πριγκίπισσα Αλεξάνδρα της Ελλάδας, Μεγάλη Δούκισσα της Ρωσίας, κόρη του Γεωργίου Α΄ και σύζυγος του Μεγάλου Δούκα Παύλου, Αλεξάνδροβιτς της Ρωσίας Πρίγκιπας Νικόλαος της Ελλάδας , γιος του Γεωργίου Α΄ , Μεγάλη Δούκισσα Ελένη Βλαδιμήροβνα της Ρωσίας, σύζυγος του Πρίγκιπα Νικολάου, Πριγκίπισσα Μαρία της Ελλάδας, Μεγάλη Δούκισσα της Ρωσίας, κόρη του Γεωργίου Α΄ και σύζυγος του Μεγάλου Δούκα Γεωργίου Μιχαήλοβιτς της Ρωσίας, Πριγκίπισσα Όλγα της Ελλάδας, κόρη του Γεωργίου Α΄, απεβίωσε 7 μηνών, Πρίγκιπας Ανδρέας της Ελλάδας, γιος του Γεωργίου Α’ και πατέρας του Δούκα του Εδιμβούργου Φιλίππου, Πρίγκιπας Χριστόφορος της Ελλάδας , γιος του Γεωργίου Α΄, Πριγκίπισσα Φραγκίσκη της Ορλεάνης, σύζυγος του Πρίγκιπα Χριστόφορου, Κωνσταντίνος Β΄ της Ελλάδας, γιος του Παύλου Α΄ και της Φρειδερίκης.

Το 1898, έπειτα από διαδοχικές αγορές, αλλά και με την παραχώρηση στον Βασιλέα από τη Βουλή ως ιδιωτική περιουσία του πρώην εθνικού κτήματος Μπάφι, το Τατόι απέκτησε τη μέγιστη έκτασή του: 47.427 στρέμματα. Σε σχέση με τα 250.000 στρέμματα που κατείχε η οικογένεια Σούτσου και τα 300.000 του Ανδρέα Συγγρού το κτήμα του Βασιλέως δεν ήταν το μεγαλύτερο στην Αττική. Ως κτήμα αναψυχής ήταν, αντιθέτως, το πρώτο στην Ελλάδα.

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

spot_img

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΣΧΟΛΙΑ