Κρήτη: Ο βυθός της Ελούντας αποκαλύπτει τα μυστικά του

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ: 4 Απρίλιος 2021

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: , , ,

Σημαντικές ανακαλύψεις έφερε στο φως μια ομάδα 16 επιστημόνων αναφορικά με το βυθό της Κρήτης. Τι κρύβεται στην υποθαλάσσια περιοχή της Ελούντας.
Όταν τα νερά είναι ήρεμα στον κόλπο της Ελούντας, τότε με προσεκτική παρατήρηση μπορεί να δει κανείς τα ερείπια μιας αρχαίας πόλης. Μία από τις πιο διάσημες τουριστικές περιοχές της Κρήτης, κρύβει την Αρχαία Ολούντα στα βάθη της θάλασσάς της, μία πανίσχυρη πόλη χαμένη στο πέρασμα των αιώνων. Δημόσια κτίρια, οχυρωματικές και λιμενικές κατασκευές, το τείχος της αρχαίας πόλης, αλλά και το ιερό μιας εκκλησίας- πιθανότατα προχριστιανικής- είναι μόνο μερικά από τα ευρήματα που χαρτογράφησε ομάδα 16 ατόμων αρχαιολόγων, γεωφυσικών, τεχνικών δυτών και άλλων ειδικοτήτων που καταδύθηκε στον βυθό της Ελούντας.


«Παρά το γεγονός ότι οι υποθαλάσσιες αρχαιότητες καταστρέφονται συνήθως από μηχανότρατες και αρχαιοκαπηλία δεν υπάρχουν τέτοιες αλλοιώσεις στη συγκεκριμένη περίπτωση» επισημαίνει στο Sputnik o Θεοτόκης Θεοδούλου, προϊστάμενος στο Γραφείο Κρήτης της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων. «Η βασικότερη αλλοίωση έγκειται στο ότι η πόλη βρισκόταν πάνω σε ισθμό που βούλιαζε σιγά σιγά και με τον τρόπο αυτό βρέθηκε στον βυθό. Τα ναυάγια αποτελούν μια πιστή αποτύπωση της στιγμής που βυθίστηκαν» προσθέτει.
Πραγματοποιώντας καταδύσεις για διάστημα περίπου τεσσάρων ετών στο δεύτερο φυσικό λιμάνι της περιοχής μετά τη Σούδα- που αναπτύχθηκε καθότι βρισκόταν σε κομβικό σημείο- διαπίστωσαν ότι υπήρχε σπουδαία εμπορική και ναυτική παρουσία της αρχαίας πόλης. «Περιπλεύσαμε τη χερσόνησο της Κολοκύθας ώστε να βρούμε μαρτυρίες της εμπορικής ναυτικής δραστηριότητας. Μεταξύ άλλων ανακαλύψαμε άγκυρες (λίθινες και μολύβδινες), αμφορείς, συντρίμμια πλοίων, ενδείξεις για αρχαίο ναυάγιο αλλά και για νεότερο» υπογραμμίζει ο κ Θεοδούλου. Τον ρυμοτομικό σχεδιασμό της αρχαίας Ολούντας επιβεβαίωσε η χαρτογράφηση των καταλοίπων για τη σχέση που έχουν μεταξύ τους τα αρχαία ερείπια. Μεταξύ άλλων ανακάλυψαν αρχαία λατομεία σε τρία διαφορετικά σημεία του βυθού.


Οι λόγοι βύθισης και εγκατάλειψης της πόλης
Η ανακάλυψη της ιστορίας της πόλης ξεκινά εν μέρει από το Μουσείο του Λούβρου.
Όπως εξηγεί ο κ. Θεοδούλου, με τη δημιουργία της Κρητικής πολιτείας (1896) οι Γάλλοι είχαν αναλάβει την περιοχή του Λασιθίου. «Τότε έσκαψαν ένα κανάλι και ένωσαν τον κόλπο της Ελούντας με τον κόλπο του Μεραμβέλου, προκαλώντας κάποιες καταστροφές. Ωστόσο ανέσυραν επιγραφές που κοσμούν σήμερα το μουσείο του Λούβρου. Με τον τρόπο αυτό γνωρίζουμε το όνομα της πόλης που ταυτοποιείται από τις ιστορικές καταγραφές» επισημαίνει χαρακτηριστικά
Οι αιτίες βύθισης και εγκατάλειψης απαντώνται στα γεωφυσικά και γεωπολιτικά δεδομένα της εποχής.


Οι Άραβες, δεινοί πειρατές εμφανίζονται στη Μεσόγειο τον 7ο μ.Χ. αιώνα, προκαλώντας πλήγμα στις εμπορικές δραστηριότητες των παραθαλάσσιων πόλεων της βυζαντινής αυτοκρατορίας.
«Με τις αραβικές επιδρομές εγκαταλείφθηκαν οι παράλιες πόλεις. Τα ερείπια ανήκουν στην εποχή πριν την αραβική κατάκτηση. Λίγο πριν από αυτή, η πόλη εγκαταλείπεται και ερημώνει από το φόβο των επιδρομών. Τότε αρχίζει και η βύθιση της πόλης ακολουθώντας τη βύθιση της ανατολικής Κρήτης». Σύμφωνα με τα υπάρχοντα δεδομένα ένας ισχυρός σεισμός που υπολογίζεται στα 9 ρίχτερ γύρω στο 365 μ.Χ. έφερε την απότομη άνοδο του εδάφους της δυτικής Κρήτη και αντίστοιχα τη σταδιακή βύθιση της ανατολικής περιοχής της.
Υποβρύχιες ανασκαφές στο επόμενο στάδιο θα επιβεβαιώσουν τα συμπεράσματα της έρευνας, αναφέρει ο κ Θεοδούλου. Και προσθέτει: «Έως τα μέσα του 20ού αιώνα οι θάλασσες ήταν απροσπέλαστες. Η πρόσβαση ήταν περιορισμένη μέχρι η κατάδυση να γίνει μια δραστηριότητα ανοιχτή σε όλους».


Σημειώνεται ότι η έρευνα πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της τρίτης ερευνητικής περιόδου πενταετούς προγράμματος της αρχαιολογικής ομάδας από την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων και της ομάδας γεωφυσικών από το Εργαστήριο Δορυφορικής Τηλεπισκόπησης του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών, που ξεκίνησε το 2017 με την υποστήριξη του Δήμου Αγίου Νικολάου.


Πηγή Sputniknews.gr